งานและวีซ่าในประเทศญี่ปุ่น กับ ภัยรอบตัวที่ต้องระวัง! : สัญญาลวง งานผิดกฎหมาย และแก๊งต้มตุ๋น

  • ทั่วประเทศ
  • สังคม
  • เมื่อเร็ว ๆ นี้ ประเด็นการแก้ไขกฎหมายคนเข้าเมืองได้ถูกหยิบขึ้นมาพิจารณา ซึ่งปัญหาเกี่ยวกับแรงงานต่างชาติที่พบเจอในปัจจุบันคือ มิจฉาชีพที่แฝงตัวมาในรูปแบบของ “นายหน้า” เพื่อหลอกลวงชาวต่างชาติ รวมถึงชาวต่างชาติที่เข้ามาด้วยวีซ่าฝึกงานทางด้านเทคนิคที่มีเงื่อนไขต้องกลับประเทศ แต่กลับไม่มีการรายงานตัวใด ๆ หลังจากวีซ่าหมดอายุไปแล้ว ทั้งหมดนี้เป็นประเด็นที่ต้องหยิบยกขึ้นมาอภิปรายกันอย่างจริงจังสำหรับรัฐบาลญี่ปุ่นในการรับแรงงานต่างชาติในปีหน้าที่จะถึงนี้

    มิจาฉาชีพที่แฝงตัวมาในคราบของ “นายหน้า”?

    Fotolia_139307879_Subscription_Monthly_M

    ในปัจจุบันมีเคสที่ชาวต่างชาติหลายคนพยายามหาวิธีต่าง ๆ เพื่อที่จะได้มาอาศัยในประเทศญี่ปุ่นและ “ทำงาน” โดยที่ไม่ได้ถูกจัดให้อยู่ในประเภท “ทักษะเฉพาะทาง (specialized field) หรือ ทักษะในด้านเทคนิค (technical field)” ด้วยวีซ่าในรูปแบบต่าง ๆ ดังนี้:

    ① วีซ่าแต่งงานกับผู้ที่ถือสัญชาติญี่ปุ่น

    ② วีซ่านักเรียนและสามารถทำงานได้ไม่เกิน 28 ชั่วโมงต่อสัปดาห์

    ③ วีซ่าฝึกงานทางด้านเทคนิค (ซึ่งมีเงื่อนไขว่าต้องเดินทางกลับประเทศ เพื่อนำเทคโนโลยีที่ได้เรียนรู้จากประเทศญี่ปุ่นไปพัฒนาประเทศของตัวเอง)

    1. นายหน้าจัดการแต่งงาน

    Man and woman in mask hiding real personality in front of each other

    ในประเภทแรก (① วีซ่าแต่งงานกับผู้ที่ถือสัญชาติญี่ปุ่น) การจัดการแต่งงานแบบหลอก ๆ กับชาวญี่ปุ่นเพื่อให้ได้วีซ่า ธุรกิจมืดรูปแบบหนึ่ง! อาจจะมาในรูปแบบของเอเจนซี่หรือนายหน้าต่าง ๆ ที่จะคอยมาจัดการหางานในธุรกิจประเภท 風俗営業/ Fūzoku Eigyō; Fūzoku Eigyō หรือ งานในไนท์คลับ, Sex Industry, อาบอาบนวด เป็นต้น รูปแบบของการแต่งงานแบบหลอก ๆ นี้มีหลายวิธีและบางครั้งอาจจะมากันเป็นแก๊งชาวต่างชาติที่แต่งงานหลอก ๆ กับชาวญี่ปุ่น

    2. การขายฝันนักเรียนต่างชาติ!

    2tone type school girl green Blazer_set 12

    เป็นเคสที่เกิดขึ้นกับนักเรียนต่างชาติที่อยากจะมาเรียนที่โรงเรียนภาษาโดยมีเป้าหมายหลักจริง ๆ คือการจะหาเงินในประเทศญี่ปุ่น

    นายหน้าเหล่านี้จะหลอกลวงด้วยวิธีขายฝันให้กับกลุ่มคนหนุ่มสาวว่า “สามารถหาเงินได้ถึง 200,000 และ 300,000 เยนในขณะที่เรียนภาษาญี่ปุ่นไปด้วย ยิงปืนทีเดียวได้นกสองตัวคุ้มสุด ๆ !”

    ในความจริงนั้น การมาศึกษาต่อที่ประเทศญี่ปุ่นจะมีค่าเล่าเรียนรวมถึงค่าคอมมิชชั่นให้กับเอเจนซี่ที่แนะนำโรงเรียนในราคาราว 1-1.5 ล้านเยน ซึ่งก็ถือว่าเป็นเงินที่เยอะพอสมควรสำหรับการเริ่มต้นมาใช้ชีวิตที่ประเทศญี่ปุ่น! ในบางประเทศที่การพัฒนายังล้าหลังกว่าญี่ปุ่นพ่อแม่ หรือ ญาติ ๆ ก็ต้องการให้ลูกมีโอกาสทางการศึกษาและอนาคตที่ดีกว่า เด็กนักเรียนอาจจะยืมเงินของผู้ปกครองและญาติ หรือบางครอบครัวก็ถึงกับลงทุนขายที่ดิน ขายบ้าน หรือไปกู้เงินจากธนาคารมาเพื่อนำเงินมาเป็นค่าเล่าเรียนให้กับบุตรหลานของตัวเอง

    แต่… โลกของความเป็นจริงมันไม่ได้หอมหวานแบบนั้น

    หลังจากที่ลงคอร์สเรียนภาษาญี่ปุ่นที่โรงเรียนแล้ว นักเรียนต่างชาติส่วนมากจะทำงานพิเศษหลังเลิกงาน เช่น ในร้านสะดวกซื้อ ซึ่งตามกฎหมายที่อนุญาตให้ทำงานได้แค่ 28 ชั่วโมงนั้นก็เท่ากับว่าจะมีรายได้ต่อเดือนอยู่ที่ประมาณ 120,000 เยน (ค่าจ้างประมาณ 1,000 เยนต่อชั่วโมง) ในขณะที่ก่อนหน้านี้เอเจนซี่ได้ขายฝันไว้ว่าจะได้ค่าจ้างจากการทำงานถึง “200,000 ถึง 300,000 เยนต่อเดือน” ซึ่งฟังดูต่างจากความเป็นจริงลิบลับเลยจริงมั้ย หลายคนกว่าจะรู้ตัวว่าโดนหลอกก็อาจจะสายไปแล้ว และเคสที่เลวร้ายก็คือหนี้ก้อนโตจากการกู้ยืมเงินเพื่อการศึกษาอีกด้วย! ทำให้หลายคนจึงต้องยอมเสี่ยงแก้ปัญหาด้วยการละเมิดกฎหมายแอบทำงานเกิน 28 ชั่วโมง

    มาถึงตรงนี้ ต้องขอเตือนว่าใครที่อยากจะมาเรียนที่ญี่ปุ่นต้องดูดี ๆ นะคะ เพราะวีซ่านักเรียนให้มาเรียนหนังสือและแค่ทำงานพิเศษเป็นค่าขนมได้ไม่เกิน 28 ชั่วโมง! ดังนั้น ถ้าใครบอกว่ามาญี่ปุ่นแล้วจะได้เงินเยอะแยะมากมายจากการทำงานด้วยวีซ่านักเรียน อย่าไปเชื่อเด็ดขาด! ตั้งใจเรียนให้ภาษาญี่ปุ่นเก่ง ๆ แล้วค่อยมาหางานทำแบบไม่ต้องหลบ ๆ ซ่อน ๆ ดีกว่าค่ะ

    3. สัญญาลวง, การฝึกงานและอาชีพผิดกฎหมาย

    スマートフォンを見て落ち込む女性

    มาถึงข้อ ③ วีซ่าฝึกงานทางด้านเทคนิคจะมีเงื่อนไขให้ผู้ถือวีซ่าเดินทางกลับประเทศหลังจากการฝึกงานเสร็จสิ้น เพื่อนำทักษะที่ได้จากประเทศญี่ปุ่นไปพัฒนาประเทศบ้านเกิดของตัวเอง แต่ในเคสนี้ได้มีธุรกิจหลอกลวงแฝงมาในรูปแบบ: การนำเข้าแรงงานค่าแรงถูก เข้ามาญี่ปุ่น

    มีบริษัทมากมายในประเทศญี่ปุ่นที่อยากได้แรงงานค่าจ้างถูก ๆ โดยใช้วิธีจ้างแรงงานต่างชาติ แน่นอนว่าค่าจ้างก็ถูกมาก ทำให้ใช้ชีวิตอยู่ในประเทศญี่ปุ่นด้วยความยากลำบาก เรียกได้ว่าถ้าคิดจะเก็บเงินด้วยแล้วยิ่งเป็นไปไม่ได้เลย

    ด้วยเงื่อนไขของวีซ่าประเภทนี้ที่ต้องเดินทางกลับประเทศตัวเองหลังการฝึกงานสิ้นสุด รวมถึงไม่อนุญาตให้ทำงานในบริษัทอื่นหรืองานด้านอื่น ๆ ที่ไม่เกี่ยวข้องกับประเภทของวีซ่า จึงทำให้หลายคนพยายามแสวงหาช่องทางที่จะอยู่ในประเทศญี่ปุ่นต่อเพื่อทำงาน และนี่คือช่องทางที่มิจฉาชีพสามารถแฝงตัวเข้ามาหาเหยื่อ “โดยการเสนองานและช่องทางที่จะสร้างรายได้ในบริษัทที่ดีกว่าและอาจจะทำรายได้มากกว่าถึงสามเท่า” แน่นอนการเอาเงินมาล่อแบบนี้ก็ต้องทำให้เหยื่อตาลุกวาวและหลงกลกับดักนี้

    และถ้าใครหลงกลไปกับคำชวนเชื่อเหล่านี้ และไปทำงานให้กับบริษัทของกลุ่มมิจาฉาชีพ ปัญหาที่ตามมาก็คือการจะออกไปจากวงจรนี้ก็ไม่ใช่เรื่องง่าย! ซึ่งนายหน้าพวกนี้ทำงานกันเป็นมืออาชีพและได้วางแผนล่อล่วงเอาไว้แล้วเป็นขั้นเป็นตอนตั้งแต่แรก

    เราจึงขอเตือนให้ทุกคน ระวัง กลุ่มคนที่แฝงตัวเข้ามาหาในรูปแบบดังกล่าวนะคะ มีช่องทางที่มิจฉาชีพจะใช้ประโยชน์จากคนต่างชาติในธุรกิจที่ผิดกฎหมาย และถ้าเผลอหลวมตัวเข้าไปยุ่งเกี่ยวด้วยแล้วเจอปัญหาใหญ่ตามมาแน่นอน

    เพราะใครก็ตามที่เข้ามาพัวพันกับการทำงานแบบผิดกฎหมายไม่ว่าจะแอบทำงานแบบไม่มีวีซ่ารับรอง หรือเป็นธุรกิจสีเทาต่าง ๆ ชีวิตในญี่ปุ่นคงไม่ราบรื่นอย่างแน่นอน เพราะต้องอยู่แบบหลบ ๆ ซ่อน ๆ ไม่ให้โดนจับ หรือเผลอ ๆ อาจเข้าไปพัวพันกับกลุ่มผู้มีอิทธิพลที่ทำให้ถอนตัวได้ยากและอาจเป็นอันตรายถึงชีวิต แถมเวลาเจ็บป่วยก็ไม่มีประกันสุขภาพคุ้มครองแบบคนที่มีวีซ่าถูกต้องตามกฎหมายด้วย (ค่ารักษาพยายาบาลค่อนข้างสูง) และถ้าเกิดปัญหาการโดนเอารัดเอาเปรียบก็ไม่สามารถแจ้งตำรวจได้เพราะอยู่แบบผิดกฎหมาย มันไม่คุ้มเอาซะเลย

    Fotolia_205825819_Subscription_Monthly_M

    อย่างไรก็ตาม ได้มีการอภิปรายในที่ประชุมของสมัชชาแห่งชาติเกี่ยวกับสถานการณ์ของแรงงานต่างชาติที่เกิดขึ้นในปัจจุบัน ไม่ว่าจะเป็นการเดินทางมาทำงานด้วยวีซ่าฝึกงานทางด้านเทคนิคแต่ก็หายตัวไปไม่กลับประเทศ รวมถึงการแก้ไขกฎหมายต่าง ๆ ถือว่าเป็นก้าวต่อไปของรัฐบาลญี่ปุ่นในความพยายามจัดการกับปัญหาเรื่องแก๊งนายหน้าหลอกลวง เพื่อให้การทำงานของชาวต่างชาติในประเทศญี่ปุ่นนั้นดีขึ้น!

    ทาง Japan Info ได้สร้างกลุ่มใน Facebook สำหรับใครที่ต้องการหางานทำในประเทศญี่ปุ่น ซึ่งเราจะคอยอัพเดตงานใหม่ ๆ ให้ทุกคน ไม่ว่าจะเป็นงานประจำ หรือ งานพาร์ททาร์มนะคะ ลองกดเข้ากลุ่มของเราได้เพื่อติดตามข่าวสารค่ะ!

    หางานในประเทศญี่ปุ่น Japan FB Group