สัญลักษณ์ใหม่ที่จะมาช่วยให้การใช้ส้วมแบบญี่ปุ่นง่ายขึ้น!

  • นวัตกรรม
  • วัฒนธรรม
  • โอลิมปิก 2020 กำลังใกล้เข้ามาและคาดกันว่าเมื่อถึงเวลานั้นชาวต่างชาติจำนวนมากจะหลั่งไหลเข้าประเทศญี่ปุ่น ปัญหาสำคัญของเหล่าผู้มาเยือนก็คือภาษาและความแตกต่างทางวัฒนธรรม รวมทั้งอีกอุปสรรคที่สำคัญ คือการใช้ส้วมในห้องน้ำ

    ส้วมในญี่ปุ่นค่อนข้างล้ำหน้ากว่าประเทศอื่น แม้จะมีบางแห่งที่ใช้ส้วมแบบดั้งเดิมซึ่งผู้ใช้จะต้องนั่งยอง ๆ ส้วมสมัยใหม่นั้นมีปุ่มควบคุมมากมาย และเพราะชาวต่างชาติค่อนข้างมีปัญหาในการเข้าใจสัญลักษณ์ต่าง ๆ บนปุ่มเหล่านี้ จึงนำไปสู่การคิดค้นชุดสัญลักษณ์ใหม่ขึ้นมา

    ส้วมแบบดั้งเดิม “แบบตะวันออก”

    ส้วมแบบนั่งยองๆ (ที่คนไทยอาจจะคุ้นเคยกันดี) หรือส้วมแบบตะวันออกซึ่งเป็นส้วมแบบดั้งเดิมของญี่ปุ่น รวมถึงประเทศในเอเชียและแอฟริกาด้วย ส้วมประเภทนี้ยังพบในแถบที่มีคนมุสลิมหรือฮินดูซึ่งมีการประกอบพิธีที่เกี่ยวกับการชำระล้างด้วยน้ำ วัสดุที่ใช้ทำมักเป็นกระเบื้องเคลือบหรือเป็นสแตนเลสแบบเดียวกับที่ใช้ในรถไฟ

    ส้วมชนิดนี้มีทั้งแบบใช้น้ำและแบบแห้ง ของเสียจะถูกพักไว้ที่รางน้ำตื้น ๆ แทนที่จะเป็นถังน้ำขนาดใหญ่ การกดชักโครก ถังเก็บน้ำ และระบบท่อคล้ายกับส้วมแบบตะวันตก อาจมีที่กดด้วยมือหรือเป็นที่เหยียบ เมื่อกดชักโครกของเสียจะถูกดันจากรางน้ำไปสู่บ่อเก็บก่อนจะถูกส่งต่อไปที่ระบบระบายน้ำเสีย ส้วมแบบดั้งเดิมนี้ทำความสะอาดง่าย ราคาถูกกว่า และใช้น้ำน้อยกว่า สำหรับแบบไม่ใช้น้ำเลยนั้นช่วยป้องกันน้ำกระเด็นจากรางน้ำได้ แต่ในขณะเดียวกันก็มีกลิ่นที่แรงกว่าด้วย

    ส้วมสมัยใหม่ “Super Toilet”

    washlet toilet

    “Super Toilet” ที่ใช้กันอยู่ในญี่ปุ่น จัดเป็นส้วมที่ทันสมัยที่สุดแบบหนึ่งในโลก ส้วมที่ว่านี้มีฟังก์ชันให้ใช้งานมากมายจนคนที่ได้ใช้บริการเป็นครั้งแรกอาจจะรู้สึกถึงความแปลก ทำให้การไปใช้ห้องน้ำธรรมดากลายเป็นประสบการณ์ที่แปลกใหม่ไปเลยทีเดียว

    สิ่งที่ส้วมนี้ทำได้มีหลากหลาย ไม่ว่าจะเป็นที่นั่งที่ทำให้อุ่นได้ การฉีดน้ำอุ่นออกมา การเป่าแห้ง ฝาเปิดอัตโนมัติ บริการนวด และชักโครกแบบกดหรือแบบอัตโนมัติ นอกจากนั้นยังสามารถควบคุมแบบไร้สาย รวมทั้งสามารถทำความร้อนหรือทำความเย็นได้อีกด้วย มีการผลิตส้วมแบบแรกออกมาในปี 1997 และพอถึงปี 2002 ก็มีการใช้กันถึงครึ่งหนึ่งของบ้านเรือนในญี่ปุ่นแล้ว

    ลักษณะพื้นฐานของส้วมไฮเทคนี้ก็คือ โถส้วมที่สามารถฉีดน้ำออกมาชำระล้างได้ โดยจะมีหัวฉีดน้ำอยู่ใต้ที่นั่ง ซึ่งผู้ใช้สามารถปรับอุณหภูมิและความแรงของน้ำที่ออกมาได้ ส่วนในรุ่นที่เหนือขึ้นไปนั้นจะมีฟังก์ชันเพิ่มเติม เช่น หัวฉีดหมุนได้ การพ่นน้ำแบบเป็นจังหวะเพื่อการนวดบริเวณที่ต้องการอย่างนุ่มนวล โดยมีให้เลือกทั้งการชำระล้างบริเวณแผ่นหลังและแบบที่ฉีดออกมาจากโถส้วม

    การทำให้ที่นั่งอุ่นได้ก็จำเป็นมากในช่วงหน้าหนาวที่อุณหภูมิโดยรอบหนาวจัด โดยผู้ใช้ยังสามารถตั้งค่าอุณหภูมิและแรงดันน้ำได้ด้วย ในรุ่นระดับบนนั้นยังสามารถผสมสบู่กับน้ำเพื่อการชำระล้างที่ดียิ่งขึ้น โดยแนวคิดคือการออกแบบส้วมให้สามารถใช้งานได้โดยไม่ต้องใช้กระดาษชำระเลย

    ส้วมบางรุ่นยังมีฟังก์ชันที่ล้ำขึ้นไปอีก เช่น เปิดเพลงคลอเบา ๆ เพื่อความผ่อนคลาย กดชักโครกอัตโนมัติแบบมีกลิ่นหอมได้ มีโครงสร้างช่วยลดแรงกระแทกเวลาปิดฝา ล่าสุดนี้ยังมีระบบกันแบคทีเรีย กันฝุ่น หัวฉีดน้ำที่ทำความสะอาดตัวเองได้ และวิธีการพ่นน้ำแบบให้เกิดการกระเด็นน้อยที่สุด “Super Toilet” นี้ได้รับการยอมรับว่าสามารถตอบโจทย์มาตรฐานความสะอาดของญี่ปุ่นได้ ทำให้กลายเป็นอุปกรณ์พื้นฐานในครัวเรือนได้ตั้งแต่เริ่มเปิดตัวและยังเป็นที่ชื่นชอบของนักท่องเที่ยวผู้มาเยือนด้วย

    สัญลักษณ์แบบใหม่ เพื่อให้ง่ายต่อการใช้งานยิ่งขึ้น

    อย่างไรก็ตาม การใช้งานส้วมนี้ในครั้งแรกสำหรับชาวต่างชาติอาจจะไม่ง่ายนัก เพื่อลดความสับสนและช่วยให้นักท่องเที่ยวใช้งานได้สะดวกขึ้น ทางสมาคมอุตสาหกรรมอุปกรณ์สุขภัณฑ์แห่งประเทศญี่ปุ่น (Japan Sanitary Equipment Industry Association) โดยนายกสมาคมฯ มาโดกะ คิตามูระ (Madoka Kitamura) ก็ได้เปิดเผยสัญลักษณ์ชุดใหม่ที่จะใช้บน “Super Toilet” ที่ออกมาใหม่ทั้งหมด

    จุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงนี้มาจากการสำรวจกลุ่มตัวอย่าง 600 คนเมื่อปี 2014 และพบว่า มีเพียงหนึ่งในสี่เท่านั้นที่ตอบว่าสามารถเข้าใจสัญลักษณ์บนส้วมนี้ได้ สัญลักษณ์ที่ออกแบบมาใหม่นี้ก็จะมีรูปฝาเปิดและปิด การกดชักโครกแบบแรงและแบบเบา และอีก 9 สัญลักษณ์ ซึ่งคุณคิตามูระในฐานะประธานบริษัทผู้ผลิตแห่งหนึ่ง คือ TOTO Ltd. (บริษัทโตโต้ จำกัด) ก็หวังว่า นอกจากจะช่วยชาวต่างชาติใช้ส้วมในญี่ปุ่นได้ง่ายขึ้นแล้ว สัญลักษณ์ใหม่นี้จะทำให้ส้วมไฮเทคเป็นที่นิยมมากขึ้นในระดับโลก จากที่ TOTO Ltd. ติดตั้งใน 10 ห้องที่สนามบินนาริตะ เมื่อปี 2015 ส้วมแบบนี้ก็เริ่มเป็นที่รู้จักและได้รับความนิยมแพร่ขยายไปอย่างรวดเร็ว

    เราจะเห็นได้ว่า ยิ่งมีชาวต่างชาติมาเยือนประเทศญี่ปุ่น ความชื่นชอบตัวสุขภัณฑ์ไฮเทคนี้ก็จะยิ่งมากขึ้นไปด้วย สัญลักษณ์ชุดใหม่นี้ก็จะมีบทบาทสำคัญในการช่วยเหลือผู้มาเยือนชาวต่างชาติโดยเฉพาะในมหกรรมกีฬาโอลิมปิกที่กำลังใกล้เข้ามา ซึ่งคาดกันว่าคนมากมายจะมุ่งหน้ามายังประเทศญี่ปุ่น แล้วคุณล่ะเตรียมพร้อมรับการมาของโอลิมปิก 2020 ที่โตเกียวหรือยัง?