คุณรู้จัก ‘เอกิเด็น’ หรือการแข่งวิ่งผลัดในประเทศญี่ปุ่นไหม

  • วัฒนธรรม
  • คุณเคยวิ่งระยะไกลเป็นเวลาหลายวันจากเมืองหนึ่งไปยังอีกเมืองหนึ่งหรือดูการแข่งวิ่งผลัดหรือวิ่งข้ามประเทศไหม ในภาษาญี่ปุ่นคำว่า “เอกิเด็น” (ekiden) เป็นคำที่เคยถูกใช้เพื่อเรียกรถม้าในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 จนถึงต้นศตวรรษที่ 20 ในปัจจุบันมีการแข่งขัน “เอกิเด็น” อยู่ทั่วโลกตามโรงเรียนมัธยมศึกษาและมหาวิทยาลัยต่าง ๆ ในงานแข่งกีฬา โดยผู้เข้าร่วมจะวิ่งบนถนน ลองมาดูประวัติของเอกิเด็นและรายละเอียดของเอกิเด็นที่เข้มงวดที่สุดอย่าง “ราวน์ คิวชู เอกิเด็น (Round-Kyushu Ekiden) กันเถอะ”!

    ประวัติของเอกิเด็น

    มนุษย์มีการวิ่งระยะไกลมาตั้งแต่สมัยที่ยังล่าสัตว์แล้ว แต่การแข่งขันชิงแชมป์ได้เริ่มต้นขึ้นในแดนอาทิตย์อุทัยอย่างประเทศญี่ปุ่นเป็นที่แรก

    เราต่างรู้ว่าเมืองหลวงเก่าของประเทศญี่ปุ่น คือ เกียวโต ก่อนที่จะย้ายไปโตเกียวในช่วงการฟื้นฟูเมจิ (Meiji Restoration) ในช่วงปลายศตวรรษที่ 19 หนังสือพิมพ์ญี่ปุ่นโยมิอุริ ชิมบุน (Yomiuri Shimbun) ได้จัดการแข่งขันวิ่งระยะทาง 508 กิโลเมตรระหว่างเมืองเกียวโตและโตเกียวไปตามถนนโทไคโด ซึ่งเป็นหนึ่งในเส้นทางการค้าเก่าแก่ห้าสายในยุคเอโดะในปี 1917 เพื่อรำลึกถึงการเปลี่ยนเมืองหลวง

    โดยปกติแล้วผู้เข้าร่วมจะถูกจัดกลุ่มเป็นทีมและนักวิ่งแต่ละคนจะวิ่งจากจุดหนึ่งไปยังอีกจุดหนึ่งเพื่อส่งต่อไม้หรือสายสะพายที่เรียกว่า “ทาสุกิ” ให้กับนักวิ่งคนต่อไปซึ่งจะวิ่งไปยังจุดต่อไปเรื่อย ๆ

    ราวน์ คิวชู เอกิเด็น (Round-Kyushu Ekiden)

    เกาะคิวชูตั้งอยู่ทางทิศตะวันตกเฉียงใต้ของประเทศญี่ปุ่นและประกอบไปด้วย 8 จังหวัด ได้แก่ ฟุกุโอกะ, โออิตะ, นางาซากิ, ซากะ และคุมาโมโตะ ในทางตอนเหนือและมิยาซากิ, โอกินาวะ และคาโกชิมะในทางตอนใต้

    ในประเทศญี่ปุ่นมีการแข่งขันเอกิเด็นประเภทต่าง ๆ มากมายในโรงเรียนมัธยมศึกษาตอนปลาย มหาวิทยาลัย การแข่งขันระดับจังหวัด ระดับประเทศ และระดับนานาชาติ โดยมีผู้เข้าร่วมหลายร้อยคนเป็นเวลาหลายชั่วโมงหรือหลายวัน หนึ่งในเอกิเด็นที่มีชื่อเสียงมาก คือ “ฮาโกเนะ เอกิเด็น (Hakone Ekiden)” ซึ่งจัดขึ้นในช่วงเทศกาลปีใหม่โดยมีระยะทางประมาณ 219 กิโลเมตรจากเมืองฮาโกเนะถึงโตเกียว

    การแข่งขันฮาโกเนะ เอกิเด็นเป็นการแข่งวิ่งผลัดที่ดุเดือดที่สุด โดยใช้ระยะเวลา 10 วัน มีอีกชื่อคือ ราวน์ คิวชู เอกิเด็น ที่มีระยะทาง 1,064 กิโลเมตรซึ่งยาวที่สุดในโลก การแข่งขันเริ่มขึ้นที่นางาซากิและผ่าน 9 เมืองในคิวชูก่อนสิ้นสุดลงที่ฟุกุโอกะ ผู้เข้าแข่งขันจะถูกแบ่งเป็น 72 กลุ่มโดยมาจากจังหวัดต่าง ๆ ในคิวชู รวมถึงจังหวัดยามากุจิที่อยู่ใกล้เคียงด้วย

    การยกเลิกการแข่งขันคิวชู เอกิเด็น

    คิวชู เอกิเด็นถือเป็นสัญลักษณ์ของความสามัคคีและความแข็งแกร่งของประเทศญี่ปุ่นหลังสงครามโลกครั้งที่สอง โดยเริ่มแข่งขันครั้งแรกในปี 1951 ผู้ชนะจะได้รับรางวัล “เจ้าชายทาคามัตสึ คัพ (Prince Takamatsu Cup)” นักกีฬาหลายคนรวมถึงนักวิ่งมาราธอนชาวเคนยาที่มีชื่อเสียงอย่าง ซามูเอล วานจิริู (Samuel Wanjiru) ต่างก็เคยมาวิ่งแข่งกันที่นี่ พร้อมเสียงเชียร์จากผู้คนคล้ายกับการแข่งขัน Tour de France

    การแข่งขัน คิวชู เอกิเด็น เคยมีการถ่ายทอดสดลงสถานีโทรทัศน์และมีผู้ชมมากมายที่พร้อมใจกันมาเชียร์ทีมโปรดของพวกเขา อย่างไรก็ตามการแข่งขันถูกยกเลิกหลังจากเป็นแรงบันดาลใจให้กับผู้คนทั่วโลกมาเป็นเวลากว่า 61 ปี คิวชู เอกิเด็นกลายเป็นสัญลักษณ์ของนางาซากิที่ถูกทิ้งระเบิดปรมาณูในช่วงสงครามโลกครั้งที่สอง สาเหตุที่ยกเลิกการแข่งขัน คือ การถอนตัวของผู้สนับสนุน เนื่องจากค่าใช้จ่ายที่ใช้ในการจัดงานดังกล่าวเป็นเวลา 7 ถึง 10 วันนั้น สูงมากและทำให้การจราจรในคิวชูติดขัดมาก

    ในปัจจุบันยังคงมีการถ่ายทอดสดการแข่งขันวิ่งผลัดอื่น ๆ ทางโทรทัศน์ญี่ปุ่น ทำให้เราหายคิดถึงการแข่งคิวชู เอกิเด็น แต่เราก็ยังคงหวังว่าการแข่งขันที่ยิ่งใหญ่แบบนั้นจะถูกจัดขึ้นอีกครั้ง!