Ojigi: Nghệ thuật chào hỏi Nhật Bản

  • Lịch sử
  • Văn hóa
  • Xã hội
  • Đời sống
  • Ojigi (お辞儀), cách chào hỏi kiểu Nhật Bản, là một phần tất yếu trong văn hoá Nhật Bản. Đó là cách thức thể hiện sự tôn trọng bằng hành động cúi chào đáp lại người đã cúi chào mình trước đó. Việc chào hỏi như vậy cũng rất phổ biến khi bạn muốn thể hiện lòng thành hoặc khi bạn muốn xin lỗi. Thỉnh thoảng, bạn có thể thấy Ojigi diễn ra ngay cả khi một anh nhân viên nhận điện thoại từ sếp của mình (mặc dù sếp anh ấy có thể chẳng thể nhìn thấy vì họ đang nói chuyện qua điện thoại).

    Có rất nhiều cách cúi chào, và cấp độ thấp nhất là cúi đầu một góc nghiêng khoảng 5 độ. Đây là cách chào khi chúng ta gặp bạn bè, đồng nghiệp, những người trẻ hơn hoặc có vị trí thấp hơn. Cấp độ chào thứ 2 là Eshaku (会釈) với góc nghiêng 15 độ. Đây là cách chào mang tính lễ nghi nhiều hơn, dành cho những người chúng ta quen biết nhưng không mấy thân thiết. Cấp độ chào thứ 3 là Keirei (敬礼) có góc nghiêng khoảng 30 độ. Đây là cách chào rất lịch sự, thường được sử dụng khi chào hỏi cấp trên hoặc những người lớn tuổi hơn.

    Cấp độ tiếp theo là Saikeirei (最敬礼) với góc nghiêng 45 độ. Saikeirei mang ý nghĩa đặc biệt sâu sắc, thể hiện sự hối lỗi với đối phương vì mình đã gây ra lỗi lầm. Hoặc cũng có thể để biểu hiện lòng tôn kính tuyệt đối với những người có chức bậc hoặc địa vị xã hội cực cao, ví dụ như Nhật hoàng. Cuối cùng là kiểu chào quỳ, rất ít khi được nhìn thấy gọi là Dogeza (土下座). Kiểu chào này mang một ý nghĩa thật sự đặc biệt hơn cả Saikeirei. Nếu như ai đó mắc phải lỗi lầm nghiêm trọng, ví dụ như khi gây tai nạn khiến người khác thiệt mạng, sẽ phải quỳ gối tạ lỗi. Đây cũng là kiểu chào cung kính dành cho Nhật hoàng vào thời đại xưa.

    Nói tóm lại, nếu bạn càng muốn thể hiện lòng tôn kính hoặc thái độ hối lỗi thì bạn càng phải cúi đầu thấp hơn. Một lỗi thường gặp ở Ojigi, đó là khi người nước ngoài vừa bắt tay vừa cúi chào (“Bow Handshake”). Cúi chào là cách giới thiệu bản thân (và chào hỏi) mang tính truyền thống Nhật Bản, trong khi bắt tay lại thuần túy Tây phương. Hoàn toàn không thể trộn lẫn giữa hai cách chào hỏi này.

    *Đoạn video vui về thực hành Dogeza một cách thái quá