Năm mới tại Nhật Bản – 9 đặc sắc của Oshougatsu!

  • Truyền thống
  • Văn hóa
  • Ẩm thực
  • Có nhiều cách khác nhau để ăn mừng lễ năm mới, tùy thuộc vào nền tảng văn hóa của mỗi quốc gia, cũng như phong tục và truyền thống trong gia đình. Ở Nhật Bản cũng có một danh sách dài những việc cần làm trong dịp này, và Japan Info sẽ giới thiệu đến bạn 9 hoạt động nổi bật mà người Nhật thường làm trong thời điểm tiễn năm cũ và đón năm mới, tiếng Nhật gọi là “Oshougatsu” (お正月).

    1. Chia sẻ Osechi

    Osechi-ryōri là một món ăn truyền thống đón năm mới của Nhật Bản, có chứa các món ăn được sấy khô hoặc có vị ngọt như rong biển, Kazunoko (cá trích), Gomame (hay Tazukuri) nghĩa là cá mòi khô, Kuromame (đậu đen) và rau củ như Gobo (rễ ngưu bàng), hải sản, Konnyaku (thạch nưa) v.v. Gia đình thường tụ họp vào buổi sáng năm mới và chia sẻ Osechi trong một bầu không khí đầm ấm và vui vẻ.

    2. Dâng Kagami Mochi cho thần linh

    Những chiếc bánh làm từ gạo dẻo trắng nõn được gọi là Mochi (もち). Vào dịp năm mới, người Nhật tạo ra một hình dạng đặc biệt với Mochi, biến chúng thành “Kagami Mochi” với một lớp màng nhựa bọc bên ngoài. Kagami Mochi được bày trí trong nhà như một món ăn dâng thần linh, và vào ngày 15/1 còn được gọi là Koshōgatsu (小正月), Kagami Mochi được hạ xuống và được xem như một thức quà từ thần linh. Kagami Mochi được chế biến lại và thưởng thức cùng món súp Ozoni (お雑煮), một món ăn truyền thống năm mới đặc trưng của Nhật Bản.

    Kagami Mochi được tạo hình từ hai chiếc bánh mochi tròn với một quả quýt (daidai) được đặt trên đỉnh. Quýt được coi là biểu tượng cho một năm tốt lành và thịnh vượng, có ý nghĩa là “kéo dài qua nhiều thế hệ”.

    3. Ăn Toshikoshi-Soba

    Theo truyền thống, người Nhật ăn Soba (mì Nhật làm từ bột kiều mạch) một giờ trước thời khắc giao thừa. Soba là một loại mì khá mềm nên khá dễ cắt thành hai nửa. Từ thời cổ đại, người Nhật tin rằng ăn Soba trước khi bắt đầu năm mới sẽ bảo đảm một năm mới tốt lành, vì nó giúp cắt giảm những điều xấu từ năm trước.

    4. Hatsumōde (初詣): Viếng đền Shinto vào năm mới

     

    View this post on Instagram

     

    なんとかしてくれ神様仏様 #正月 #初詣

    しのみや はなさん(@hannah_sinomiya)がシェアした投稿 –

    Hatsumode (chuyến viếng thăm đền thờ đầu tiên trong năm) là hoạt động mà trong đó, người Nhật sẽ đến thăm chùa hoặc đền thờ vào khoảng nửa đêm để cầu nguyện thần linh phù hộ một năm tốt lành đến với gia đình và những người thân yêu. Các nhà sư rung chuông rất lớn trong 108 lần đếm ngược và người ta tin rằng nó sẽ xóa bỏ 108 bonno (煩悩, tiếng Anh là “kleshas”, nghĩa là những yếu tố gây ra sự đau khổ về tinh thần). 108 lần rung chuông với 108 bonno. Phật giáo nói rằng cuộc sống là đau khổ và các bonno đại diện cho sự đau khổ được chia thành 5 hình thức chính: lạc lõng, ham muốn, giận dữ, ngạo mạn và ghen tị.

    Mọi người đến thăm chùa và đền thờ vào khuya đêm cuối cùng của năm cũ để nghe tiếng chuông ngân và xua đuổi 108 bonno khỏi tâm trí họ.

    5. Gửi bưu thiếp

    Thời gian bận rộn nhất với các bưu điện Nhật Bản có lẽ là cuối tháng 12 và đầu tháng 1. Lý do là Nhật Bản có truyền thống gửi thiệp mừng năm mới (nengajo/年賀状) hoặc bưu thiếp mừng năm mới (Nenga-hagaki/年賀はがき). Truyền thống này bắt đầu từ thời Heian và khá giống với truyền thống gửi thiệp Giáng sinh trong văn hóa phương Tây. Ngày nay, chúng ta có nhiều cách để liên lạc với nhau và xem liệu chúng ta có làm tốt hay không, nhưng trong quá khứ, mọi người không có nhiều phương tiện giao tiếp, vì thế truyền thống nenganjo ra đời: gửi tin và nhận tin từ những người thân thương và an tâm rằng họ vẫn khỏe mạnh. Mặc dù hiện nay việc liên lạc đã trở nên dễ dàng hơn qua email và mạng xã hội, nhưng bưu thiếp năm mới vẫn là một phần không thể thiếu trong văn hóa năm mới của Nhật Bản và là một phong tục quen thuộc, với nhiều chủng loại bưu thiếp, thiệp mừng đa dạng qua mỗi năm.

    6. Otoshidama

     

    View this post on Instagram

     

    A post shared by niko. (@niko_alwayssmile) on

    Người Nhật cũng có văn hóa lì xì mừng tuổi cho trẻ em trong dịp năm mới. Tập quán này được gọi là otoshidama . Một số tiền tượng trưng được đặt trong những phong bì nhỏ được gọi là pochi-bukuro .

    7. Kadomatsu(門松, “cổng thông”)

    Kadomatsu là một trang trí truyền thống của Nhật Bản (được làm từ tre và thông) và chiếm một vị trí quan trọng trong lễ kỷ niệm năm mới, tại Nhật Bản. Nó thường là 2 cây thông tạo thành một cánh cổng, đặt trước cửa nhà để chào đón linh hồn tổ tiên hoặc Hồi kami (thần) và gặp may mắn trong năm tới.

    8. Shimekazari

     

    View this post on Instagram

     

    . . . 12.2 ヨガマスター(笑)のいる ヨガカフェ シャンティさまでの ワークショップ無事に終わりました♡ . . すてきな店内で 四名のお客様と ハプニングありながらも たのしくて あっっっとい間でした(^^) . . ご参加いただきました お客様、 ヨガカフェシャンティのオーナー様 ありがとうございました。 そして 延長コードを買ってくれた Yちゃん ありがとうありがとうありがとう。🤣 . . . #終始ハプニング起こす私 #函館ハンドメイド #ハンドメイド #ワークショップ #ヨガカフェシャンティ #しめ縄リース #しめ縄 #カメラ歴30年の技 . . .

    owner△Sym.さん(@ouchi.kukuru)がシェアした投稿 –

    Shimekazari, một vật trang trí truyền thống khác trong dịp năm mới đại diện cho một khởi đầu hoàn toàn mới. Người Nhật thường treo Shimekazari trước cửa ra vào ngôi nhà của họ, thông thường sau thời điểm Giáng sinh vì người ta tin rằng nó mang lại may mắn, có thể ngăn chặn các linh hồn xấu xâm nhập và đón mời các vị thần.

    9. Ngày nay

    Author’s photo

    Ngày nay, nhiều người trẻ Nhật Bản có xu hướng đi chơi cùng bạn bè hoặc người thân vào đầu năm mới, và tương tự như các quốc gia khác, họ tụ tập đâu đó để đếm ngược ngay trước nửa đêm và cùng nhau ăn mừng tại một nhà hàng sang trọng hoặc một quán bar sôi động. Nếu ở lại Nhật vào dịp năm mới, bạn có thể may mắn bắt gặp pháo hoa, nhưng hầu hết thời gian năm mới ở Nhật khá yên tĩnh, vì truyền thồng của nó gắn liền với những quan niệm Phật giáo, như cùng đón năm mới bên cạnh gia đình và những người yêu thương nhất, quây quần bên bữa cơm gia đình, trong chính ngôi nhà ấm cúng của mình.