Nhật Bản đứng thứ 29 trong bảng xếp hạng toàn cầu: Quốc gia có môi trường dễ dàng kinh doanh nhất

  • Lao động
  • Tin tức
  • Đời sống
  • Đối với các doanh nhân nước ngoài, chưa bao giờ Nhật Bản là thiên đường để khởi nghiệp vì một số lý do, như văn hóa doanh nghiệp bảo thủ, tư cách lưu trú, thị thực hạn chế và rào cản ngôn ngữ đáng ngại.

    Nhận thức rõ ràng rằng Nhật Bản có thể sẽ bị qua mặt trong cuộc đua thu hút các doanh nghiệp trẻ toàn cầu nhằm kích thích tăng trưởng kinh tế quốc gia, chính quyền Nhật Bản đang tiến hành hợp tác đa Bộ, đa Ngành trong bộ máy chính phủ để tạo ra một môi trường thân thiện hơn với những người muốn sống và kinh doanh tại Nhật Bản.

    Nhật Bản xếp thứ 29 trong bảng xếp hạng môi trường dễ dàng kinh doanh trên toàn cầu


    photo-ac.com

    Theo ấn bản mới nhất của Ngân hàng Thế giới về chỉ số “Ease of doing business” (kinh doanh dễ dàng) vừa được phát hành vào tháng trước đã đánh giá Nhật Bản có môi trường kinh doanh dễ dàng xếp thứ 29 trong số 190 quốc gia. Như vậy, có thể nói những nỗ lực của chính quyền Nhật Bản đã ít nhiều tạo ra tác động tích cực, vì từ năm 2016 đến 2018, Nhật Bản liên tục rơi khỏi top 30, thậm chí kỷ lục Nhật Bản đã từng nằm trong top 10 vào năm 2008 không bao giờ có thể lặp lại nữa.

    Theo Cơ quan Xuất nhập cảnh Nhật Bản, đã có 25.670 người có tư cách lưu trú “nhà quản lý doanh nghiệp” tính đến tháng 12 năm 2018, tăng từ con số 24.033 của một năm trước đó. Dù vậy, Nhật Bản có thể sẽ phải thực hiện nhiều cải cách hơn nữa, khi mà cũng trong bảng xếp hạng “Ease of doing business”, lần đầu tiên có ba quốc gia trong khu vực châu Á – Thái Bình Dương nằm trong top 5, đó là Singapore (hạng 2), Hongkong (hạng 3) và Hàn Quốc (hạng 5). New Zealand vẫn giữ vững vị trí thứ nhất trong 3 năm liền. Có thể thấy Nhật Bản đã bị tụt lại phía sau trong cuộc đua thu hút vốn đầu tư không chỉ trong nước mà còn từ nước ngoài, mặc dù số lượng người nước ngoài sinh sống tại Nhật không ngừng tăng như hiện nay.

    Tiêu chí đánh giá môi trường dễ dàng kinh doanh


    Chỉ số “Ease of doing business” được đánh giá dựa trên 10 hạng mục, mỗi hạng mục lại chia ra nhiều tiêu chí. Trong số này, đáng chú ý nhất có lẽ là hạng mục “Khởi nghiệp”, “Đóng thuế” và “Giao thương quốc tế”. Theo báo cáo chi tiết đối với mỗi quốc gia, Nhật Bản có thứ hạng 106 với “Khởi nghiệp” và có hạng rất cao, tương ứng hạng 50 và hạng 57 với hai hạng mục còn lại.  Tại sao môi trường khởi nghiệp ở Nhật lại kéo thứ hạng của Nhật Bản xuống nhiều vậy? Mời bạn tiếp tục theo dõi nhé.

    Khi một doanh nhân nước ngoài muốn thành lập một công ty khởi nghiệp ở Nhật Bản, điều đầu tiên họ phải làm là có được thị thực quản lý doanh nghiệp. Người nộp đơn phải đăng ký công ty của mình thỏa một trong hai điều kiện: ①Có tối thiểu 5 triệu yên vốn điều lệ HOẶC ②Có ít nhất 2 nhân viên toàn thời gian. Ngoài ra, còn có một điều kiện bắt buộc là công ty phải có văn phòng thực với địa chỉ rõ ràng, hình thức văn phòng ảo (virtual office) sẽ không được chấp nhận.

    Khó khăn khi người nước ngoài khởi nghiệp tại Nhật Bản

    Người nước ngoài tại Nhật hiện nay có thể sinh sống dễ dàng tại Nhật nhờ rất nhiều tiện ích về cả ngôn ngữ, dịch vụ, cộng đồng v.v. Tuy nhiên, không ít ý kiến phản ánh quá trình khởi nghiệp ở Nhật Bản thật sự gian nan về mặt thủ tục, chính vì vậy mà thời gian, chi phí v.v. cũng bị tăng lên. Cụ thể:

    1. Thủ tục mất thời gian do nhiều giấy tờ bằng tiếng Nhật
    Tất cả mẫu đơn đăng ký thành lập công ty đều hoàn toàn bằng tiếng Nhật. Kể cả người nước ngoài biết tiếng Nhật cũng gặp không ít khó khăn để hoàn thành bộ hồ sơ đăng ký.
    2. Visa khởi nghiệp có thời hạn ngắn
    Trước khi mở công ty ở Nhật và có tư cách lưu trú “nhà quản lý doanh nghiệp”, doanh nhân được phép đăng ký start-up visa (visa khởi nghiệp), visa dành cho người muốn điều tra thị trường và tiến hành thủ tục mở công ty tại Nhật. Tuy nhiên, visa này chỉ có thời hạn trong vòng 6 tháng và không được gia hạn mà chỉ có thể chuyển đổi sang visa “nhà quản lý doanh nghiệp”.
    3. Thủ tục ngân hàng gây khó khăn
    Rất nhiều nhà khởi nghiệp đã phàn nàn rằng họ phải đi rất nhiều ngân hàng để có thể mở tài khoản doanh nghiệp lẫn tài khoản cá nhân, vì có không ít ngân hàng đòi hỏi nhiều điều kiện khó khăn, thậm chí là từ chối mở tài khoản cho người nước ngoài hoặc các công ty có vốn nước ngoài.
    4. Yêu cầu bắt buộc phải có văn phòng là bất hợp lý
    Có nhiều người khởi nghiệp kinh doanh các dịch vụ không cần phải có văn phòng, như quán ăn, cửa hiệu, bán hàng online v.v. nên yêu cầu bắt buộc phải có văn phòng thật với địa chỉ và hợp đồng thuê cụ thể là điều bất cập, nhất là khi chi phí thuê văn phòng cực kì đắt đỏ tại các đô thị lớn như Tokyo và Osaka.

    Biện pháp khắc phục của chính phủ

    Để cải thiện tình hình cũng như giải quyết những biện pháp trên, chính phủ Nhật Bản đã có một số biện pháp và kiến nghị như sau:
    1. Tokyo One-Stop Business Establishment Center
    Để hỗ trợ điều chỉnh các khó khăn về ngôn ngữ và ngôn ngữ, doanh nhân có visa khởi nghiệp có thể liên hệ Tokyo One-Stop Business Establishment Center (TOSBEC, Trung tâm khởi nghiệp một-cửa ở Tokyo).
    Đây là tổ chức hỗ trợ toàn bộ các thủ tục cần thiết để mở doanh nghiệp. Tất cả các tài liệu liên quan đến khởi nghiệp, bao gồm cả kế hoạch kinh doanh, đều phải được trình bày bằng tiếng Nhật, cho dù có bản tiếng Anh đính kèm. TOSBEC có thể hướng dẫn cụ thể bằng tiếng Anh để hoàn thành chúng, cũng như hỗ trợ nhiều khúc mắc khác của doanh nhân khởi nghiệp.
    2. Tăng thời hạn của visa khởi nghiệp
    Khi nhận được phản hồi rằng việc chuẩn bị khởi nghiệp thường mất hơn sáu tháng, cuối năm ngoái, Bộ Kinh tế, Thương mại và Công nghiệp đã kiến nghị tăng thị thực visa khởi nghiệp lên 1 năm. Chính quyền Tokyo đang cân nhắc thực thi biện pháp này.
    3. Ngân hàng mở bàn hỗ trợ khách hàng doanh nghiệp nước ngoài
    Một số ngân hàng, trong đó có Tokyo Star Bank đã mở bàn hỗ trợ đa ngôn ngữ cho khách hàng nước ngoài có công ty tại Nhật, cũng như hỗ trợ đơn mở tài khoản bằng tiếng Anh và tiếng Trung.
    4. Chấp nhận các hình thức chia sẻ văn phòng
    Chính quyền Tokyo cũng đã nhận thấy sự bất hợp lý của yêu cầu thuê sẵn văn phòng thực với địa chỉ cụ thể, và họ đang xem xét thông qua không gian làm việc được chia sẻ, có nghĩa là chỉ thuê một vài chỗ ngồi nhỏ trong một văn phòng lớn, nhằm giúp doanh nhân khởi nghiệp tiết kiệm chi phí và thời gian.

    Kết

    Nhật Bản đang mong muốn đón làn sóng đầu tư mạnh mẽ từ nước ngoài, nhằm kích thích nền kinh tế và tạo nhiều công ăn việc làm hơn, đặc biệt là cho những công dân nước ngoài. Vì vậy, những cải tiến mang tính quyết định đến môi trường đầu tư, cũng như môi trường kinh doanh đang được thúc đẩy thực hiện. Hi vọng những nỗ lực của chính phủ Nhật Bản sẽ đem lại những kết quả tích cực và đáng kể trong tương lai.