Các thể loại âm nhạc và điệu múa truyền thống nổi tiếng Nhật Bản!

  • Giải trí
  • Lịch sử
  • Nghệ thuật
  • Truyền thống
  • Văn hóa
  • Đời sống
  • Nhắc đến ca múa nhạc, Nhật Bản là đất nước có truyền thống lâu đời và phong phú. Người Nhật đã và đang cố gắng phục hồi và làm sống lại những điệu múa truyền thống cũng như các sự kiện âm nhạc đang mai một dần theo năm tháng do sự thay đổi của văn hoá và xã hội. Thực tế là nhiều nước trên thế giới không còn tôn vinh lịch sử văn hoá truyền thống nhiều như người Nhật đang làm.

    Bài viết này sẽ mang đến một cái nhìn toàn cảnh về một số vũ điệu truyền thống trứ danh, các dòng nhạc và nhạc cụ phổ biến gắn liền với văn hoá Nhật Bản và vẫn còn được gìn giữ và trình diễn tới ngày nay! Phần lớn trong số này chỉ có ở Nhật Bản và khác biệt lớn với các phong cách quốc tế. Hãy cùng tìm hiểu chúng và những địa điểm nào bạn có thể thưởng thức ở Nhật Bản nhé!

    Các điệu múa truyền thống Nhật Bản

    Nhật Bản vẫn còn gìn giữ khá nhiều điệu múa truyền thống và phát triển chúng qua nhiều thế hệ. Bạn có thể thấy chúng trong rất nhiều các lễ hội và sự kiện khác nhau trong năm ở mọi miền đất nước, và những điệu nhảy này có thể hơi khác nhau một chút tuỳ từng khu vực.

    Dưới đây là bốn điệu nhảy chính vẫn còn được trình diễn đến ngày nay và có sự khác biệt khá lớn ở mỗi vùng miền.

    1. Điệu nhảy Bon (Bon odori)

    Bon là điệu múa truyền thống thường được biểu diễn vào những lễ hội mùa hè (tiếng Nhật gọi là Matsuri) mà người dân địa phương cũng như du khách rất thích tham gia.

    Mọi người thường mặc những bộ kimono sặc sỡ và nhảy múa trên nền nhạc dân tộc với nhiều bước nhảy, động tác và cử chỉ. Bạn có thể thấy hàng trăm người tham gia vào điệu nhảy này vì đây là hoạt động cộng đồng mang tính hoan hỉ ăn mừng.

    Điệu nhảy này, đúng như tên gọi của nó, gắn liền với lễ hội Bon thường tổ chức vào tháng 8 hàng năm nhằm tưởng nhớ tổ tiên.

    2. Nihon Buyo

    Nihon Buyo là điệu nhảy đậm chất truyền thống Nhật Bản, được trình diễn bởi những vũ công mặc kimono, sử dụng các phụ kiện và đạo cụ truyền thống như quạt giấy và dây.

    Khác với điệu nhảy Bon có tính quần chúng cao, Nihon Buyo thường được trình diễn trên sân khấu như là một phần của các sự kiện giải trí. Các vũ công phải trải qua quá trình luyện tập đặc biệt để trình diễn điệu múa này và thường được các giáo sư – được gọi là “Shiso” truyền dạy.

    Nihon Buyo thường được biểu diễn trên nền nhạc Nhật Bản. Các bước di chuyển trong điệu múa này khá chậm và có những động tác nhẹ nhàng rất đặc trưng.

    3. Noh Mai

    Noh Mai là điệu múa độc đáo trên nền nhạc dân tộc và thường được biểu diễn với đàn và trống truyền thống. Đôi khi cũng có người góp giọng, kết hợp ca múa để tăng sức hấp dẫn cho màn trình diễn.

    Điệu nhảy này thường được dàn dựng để kể chuyện, và thường là những truyện cổ tích Nhật Bản nổi tiếng. Những nghệ sĩ biểu diễn thường mặc trang phục rất bắt mắt và đôi khi mang cả mặt nạ.

    4. Kabuki

    Kabuki có lẽ là điệu múa nổi tiếng nhất trong số các thể loại giải trí truyền thống ở Nhật Bản. Kabuki có đặc trưng là “kịch múa” gồm múa, hát, diễn tấu và trình diễn nghệ thuật.

    Kabuki hầu hết được tổ chức trên các sân khấu Kabuki đặc biệt, phân bố khắp đất nước. Các buổi diễn Kabuki thường là những câu chuyện kể về lịch sử, đời sống và xã hội Nhật Bản, mang đến cho người xem những trải nghiệm và cái nhìn chân thực về các khía cạnh của Nhật Bản mà họ không thể tìm thấy ở những hình thức nghệ thuật khác.

    Kabuki nắm giữ một vị trí quan trọng trong nền văn hóa giải trí Nhật Bản trong một thời gian dài và vẫn còn phổ biến tới ngày nay. Với những cải tiến về kỹ thuật, ánh sáng, hiệu ứng v.v., Kabuki như đang tự làm mới mình cùng thời gian!

    Âm nhạc và nhạc cụ Nhật Bản

    Âm nhạc truyền thống Nhật Bản thường được biết đến với các phong cách múa hát đặc sắc, màn trình diễn Kabuki cũng như sự đa dạng của các nhạc cụ truyền thống Nhật Bản.

    Du khách đến thăm đền, chùa và các lễ hội có thể tận mắt chiêm ngưỡng nhiều nhạc cụ dân tộc được chơi bởi các nhạc công, và những buổi biểu diễn âm nhạc dân tộc là hình thức rất phổ biến ở Nhật Bản ngày nay.

    Hãy cùng điểm qua năm nhạc cụ dân tộc trứ danh nhất Nhật Bản, thường được dùng trong các thể loại âm nhạc truyền thống hay bài hát dân tộc Nhật Bản và được yêu thích trên toàn quốc!

    1. Shamisen

    Shamisen là nhạc cụ truyền thống gần giống đàn vĩ cầm (violon). Nó có chiếc cổ đàn đặc trưng dài khoảng 1 mét. Trên thân đàn thường có 3 dây đàn và được thấy trong các sự kiện âm nhạc và lễ hội truyền thống ở Nhật Bản.

    Thân đàn khá giống với đàn violin, và một miếng gảy đàn bằng gỗ được gọi là “batchi” cũng được sử dụng. Trong quá khứ, đàn Shamisen được dùng trong các buổi diễn Kabuki vì cổ đàn dài giúp tạo ra các âm vang lảnh lót, là một phần không thể thiếu trong các bài hát theo phong cách Kabuki. Nó cũng thường được dùng trong các buổi diễn múa rối và các bài hát dân gian.

    Gần đây, đàn Shamisen còn được sử dụng trong âm nhạc hiện đại. Ví dụ, ban nhạc rock metal nổi tiếng của Nhật – Babymetal sử dụng đàn Shamisen trong các video âm nhạc và buổi diễn của họ. Đôi khi các nghệ sĩ phương Tây cũng chơi nhạc cụ này, nên có lẽ thời kỳ phồn thịnh của đàn Shamisen đang trở lại!

    2. Shakuhachi

    Shakuhachi là loại sáo trúc có 5 lỗ. Nguồn gốc của loại sáo này là từ Trung Quốc và từng rất phổ biến thời Edo. Bản thân loại sáo này có nhiều kích thước và cao độ, cho phép người thổi sáo tạo ra nhiều loại âm thanh khác nhau.

    Nhạc cụ nhỏ xinh này từng được các nhà sư Phật giáo sử dụng và được xem là một nhạc cụ đầy tính tâm linh. Chơi sáo cũng được xem là một hình thức thiền định bởi sự tập trung vào kỹ thuật thở chậm và theo nhịp điệu.

    Sau thời Minh Trị Duy Tân, sáo Shakuhachi trở nên phổ biến hơn, được sử dụng trong Kabuki và các màn trình diễn ca múa khác. Ngày nay, nó cũng xuất hiện trong âm nhạc hiện đại và các bộ phim nổi tiếng như Jurassic Park (Công viên Jurassic), The Last Samurai (Vị Samurai cuối cùng), Memoirs of a Geisha (Hồi ức của một Geisha) và Braveheart (Trái tim dũng cảm).

    Nhạc cụ tuyệt đẹp với âm thanh trầm lắng này vẫn còn phổ biến đến ngày nay, và không ít người vẫn đang luyện tập để trở thành nghệ nhân Shakuhachi!

    3. Koto

    Được xem là một nhạc cụ dân tộc tiêu biểu của Nhật Bản, đàn Koto là nhạc cụ có kích thước lớn nhất, với độ dài khoảng 180cm và bề rộng 20cm.

    13 sợi dây trên thân đàn bằng gỗ được chơi bởi tay phải, trong đó ngón cái, ngón trỏ và ngón giữa được gắn miếng bảo vệ đặc biệt gọi là “tsume”. Các sợi dây được chơi bởi tay trái được dùng để điều chỉnh âm thanh bằng cách bấm dây đàn như chơi đàn guitar.

    Đàn Koto ngày xưa được chơi bởi những nhạc công mù vì họ có thể chơi được dễ dàng dù không thể nhìn thấy. Hiện này loại đàn này đã trở thành nhạc cụ quốc dân. Nhật Bản tôn vinh đàn Koto và ngày càng có nhiều nghệ nhân đàn Koto xuất hiện và biểu diễn tại các sự kiện truyền thống.

    Đàn Koto từng rất được ưa thích bởi những nghệ sỹ nhạc rock quốc tế rất nổi tiếng trong những năm 1960 và 1970, xuất hiện cả trong nhiều sản phẩm âm nhạc đặc sắc như các ca khúc của nhóm nhạc The Rolling Stones và ca sỹ David Bowie, hay các ca khúc của nghệ sĩ nhạc rap Dr. Dre.

    4. Wadaiko

    Wadaiko (hay còn gọi là Taiko) là nhạc cụ trống đậm chất truyền thống và rất được yêu mến. Nó được sử dụng trong cuộc hành quân và các cuộc xung đột quân sự, như một công cụ giao tiếp, trong các nhà hát, và cho sự kiện lễ giáo.

    Có hình dáng giống như một thùng rượu, những chiếc trống này có nhiều kích thước khác nhau và được làm từ những vật liệu khác nhau. Một số có kích thước rất lớn không thể di chuyển được nên thường được giữ nguyên vị trí ở các đền, chùa, và một số thì có kích thước nhỏ có thể đeo lên vai để chơi.

    Ngày nay, những chiếc trống này thường được thấy ở nhiều cuộc diễu hành và lễ hội khác nhau. Một số được dùng như một phần của các buổi biểu tình hay hoạt động mang tính chính trị- xã hội, được tổ chức bởi một số nhóm thiểu số trong phạm vi Nhật Bản.

    5. Biwa

    Biwa là loại đàn Nhật cổ ngắn và thường được chơi bằng một miếng gảy. Nhạc cụ xinh đẹp này thường được sử dụng trong dàn nhạc truyền thống Nhật Bản (Gagaku), hoặc có thể dùng cho độc diễn.

    Biwa được cho là nhạc cụ được chọn bởi Benten, vị thần Âm nhạc trong đạo Shinto, và từng được sử dụng rộng rãi cho đến thời Minh Trị Duy Tân. Sau một thời gian suy thoái, đàn Biwa hiện đang được hồi sinh nhờ nỗ lực của các nghệ nhân Nhật Bản.

    Nhạc cụ này ngày nay có thể được nghe thấy trong các bài hát J-pop và một số bộ phim Nhật Bản. Với hình dáng đáng yêu và âm thanh độc đáo, bạn có thể dễ dàng nhận ra chiếc đàn này trong một số sự kiện âm nhạc truyền thống ở Nhật Bản!

    Trên đây là đôi nét về những điệu múa cũng như nhạc cụ truyền thống nối tiếng nhất tại Nhật Bản. Bạn hãy thử đến một buổi diễn Kabuki hay sự kiện âm nhạc truyền thống để thưởng thức các điệu nhảy và phong cách nghệ thuật đặc sắc nhé. Những sự kiện này không thể được tìm thấy ở đâu khác ngoài Nhật Bản và là cách thức tuyệt vời để bạn tìm hiểu về ca múa nhạc truyền thống Nhật Bản đấy!