Kỳ thi đánh giá visa kỹ năng đặc định: Dễ hay khó?

  • Lao động
  • Nhiều địa điểm
  • Tin tức
  • Xã hội
  • Đời sống
  • Một trong những tin tức được quan tâm nhất đối với người nước ngoài trong và ngoài nước Nhật chính là loại visa mới, “visa kỹ năng đặc định” (特定技能ビザ), tương lai cho phép hơn 340.000 người nước ngoài có được tư cách cư trú và làm việc hợp pháp lên đến 5 năm tại Nhật Bản. Hơn nữa, loại visa này có hiệu lực trong nhiều lĩnh vực ngành nghề đa dạng, và không có những yêu cầu về bằng cấp và kinh nghiệm khắt khe như visa lao động hiện hành. Bất kể trình độ học vấn, những ai vượt qua kì thi được thiết kế riêng cho visa kỹ năng đặc định và kỳ thi tiếng Nhật sơ cấp sẽ nhận được tấm vé thông hành để thực hiện giấc mơ Nhật tiến.

    Chính vì mức độ “cởi mở” của loại visa này, khi những kỳ thi đầu tiên cho mỗi ngành nghề được tổ chức, số lượng người đăng ký tham gia đã vượt quá số lượng hạn định rất nhiều. Ví dụ, số lượng người dự thi do Chính phủ Nhật Bản đặt ra cho kỳ thi đầu tiên dành cho ngành dịch vụ ăn uống là 340 người, và chỉ trong ngày đầu tiên mở đơn đăng ký thì đã hết chỗ!

    Mặc dù điều kiện dự thi rất đơn giản nhưng có phải chính phủ Nhật Bản đang “làm khó” người nước ngoài ngay từ “vòng gửi xe” của kỳ thi đánh giá visa kỹ năng đặc định? Hay do sự thiếu chuẩn bị từ các cơ quan tổ chức kì thi? Mời các bạn xem tiếp bài viết dưới đây nhé.

    Nhìn lại những kỳ thi đầu tiên đã được tổ chức

    Kể từ tháng 4 năm 2019, Bộ Lao động Nhật Bản phối hợp với các cơ quan liên quan thí điểm tổ chức kỳ thi đánh giá năng lực để tiếp cận visa kỹ năng đặc định đối với 3 ngành nghề: khách sạn, dịch vụ ăn uống và điều dưỡng. Các ngành còn lại dự kiến được tổ chức thi vào mùa thu năm 2019.

    Kỳ thi dành cho ngành điều dưỡng

    Được tổ chức vào ngày 13/04/2019 tại thành phố Manila của Philippines, đây là kì thi đầu tiên của loại visa kỹ năng đặc định và cũng là kỳ thi đầu tiên tại nước ngoài do chính phủ Nhật Bản tổ chức dành cho những người muốn đến Nhật làm việc một cách hợp pháp. Số lượng chỗ trống cho kì thi nhanh chóng được lấp đầy trong ngày đăng ký đầu tiên!

    Kỳ thi dành cho ngành khách sạn

    Được tổ chức vào ngày 14/04/2019 tại 7 thành phố lớn của Nhật Bản Sapporo, Sendai, Tokyo, Nagoya, Osaka, Hiroshima and Fukuoka, kỳ thi đánh giá visa kỹ năng đặc định cho người nước ngoài muốn làm việc trong lĩnh vực khách sạn, lữ quán v.v. đã tiếp nhận 761 đơn đăng ký, nhưng chỉ có một nửa trong số đó được phép dự thi.

    Kỳ thi dành cho ngành dịch vụ ăn uống

    Được tổ chức vào ngày 25 và 26/04/2019 tại Tokyo và Osaka, kỳ thi này nhanh chóng đóng đơn đăng ký trong vòng chưa hết ngày đầu tiên mở đơn vào cuối tháng 3. Chỉ có 340 người may mắn được dự thi trong ngày thi đầu tiên, kết quả dự kiến sẽ được công bố vào cuối tháng 05/2019. Một lần thi nữa sẽ sớm được tổ chức vào tháng 06/2019, tại hai thành phố của Nhật Bản có mật độ người nước ngoài khá đông là Sendai và Sapporo.

    Cảm nhận của thí sinh được dự thi và dự thi “hụt”

    Thí sinh tham dự kì thi visa kỹ năng đặc định đến từ nhiều quốc gia khác nhau. Như trong kì thi tại Osaka dành cho ngành khách sạn có 58 thí sinh, trong đó có 32 người Việt Nam, 10 người Trung Quốc và 5 người từ Myanmar và Nepal, v.v. Có thí sinh hiện đang sinh sống tại Nhật Bản với tư cách du học sinh hay tu nghiệp sinh, nhưng có những người phải tiêu tốn khá nhiều thời gian và tiền bạc để đến Nhật dự thi kỳ thi này.

    Bạn Kandel Krisna Kumari, 23 tuổi, đến từ Nepal, là du học sinh sắp tốt nghiệp hiện đang sống ở Kobe chia sẻ rằng: “Bài thi không khó, tôi hoàn thành hết tất cả các câu hỏi. Tôi muốn làm việc ở một lữ quán Nhật. Một khi tôi có 20 năm kinh nghiệm trong lĩnh vực dịch vụ khách sạn, tôi sẽ về nước và kinh doanh khách sạn của riêng mình tại Nepal”.

    合格 – Gokaku, nghĩa là “đỗ”

    Chị Tống Thị Tâm, tu nghiệp sinh Việt Nam đang làm việc cho một công ty gia công nhựa đã tha gia kì thi tại Tokyo cho biết: “Với tôi thì đề thi khá dễ, đúng như trong tài liệu ôn tập. Tôi rất thích ngành dịch vụ, vì tôi có kinh nghiệm làm việc tại một khách sạn 4 sao ở Việt Nam. Tôi muốn thử sức mình trong một khách sạn tại Nhật Bản và nâng cao khả năng tiếng Nhật của mình”. Dù sắp phải rời Nhật vì visa hết hạn, chị Tâm mong muốn giấy chứng nhận hoàn thành kì thi này sẽ giúp chị sớm trở lại Nhật Bản.

    Nhưng không phải ai cũng may mắn được tham dự kì thi này. Nhiều bạn du học sinh đang làm việc tại hệ thống quán Matsuya rất muốn tham gia thi để có thêm cơ hội việc làm sau khi tốt nghiệp, nhưng “không thể đăng ký được vì số lượng cho phép dự thi cực kì giới hạn mà số người đăng ký quá đông”. Thật vậy, một số công ty môi giới việc làm đã mở ra dịch vụ đăng ký hộ, tranh thủ kinh doanh trên sự bất cập này.

    Chính phủ Nhật Bản có cải thiện được tình trạng “cung không đủ cầu” này?

    Kỳ thi đánh giá visa kỹ năng đặc định trở nên khó khăn không phải vì nội dung bài thi mà chính vì số lượng suất dự thi rất hạn chế, làm khó người nước ngoài ngay từ bước đầu tiên tiếp cận tư cách cư trú mới. Không thể phủ nhận rằng nguyên nhân lớn ở đây là do sự thiếu chuẩn bị kỹ càng mặc dù quá trình chuẩn bị đã được tiến hành từ 4 tháng trước thời điểm Bộ luật Xuất nhập cảnh sửa đổi có hiệu lực.

    Đối với kì thi dành cho ngành dịch vụ ăn uống, Viện đánh giá kỹ năng công nghiệp thực phẩm của người nước ngoài – cơ quan tổ chức thi đã mở ra thêm 1.000 suất đăng ký cho ngày thi 26/04, sau khi số lượng chỉ cho phép 340 thí sinh dự thi vào ngày thi 25/04 bị cho là quá ít, tuy nhiên vẫn chưa đủ. Kì thi thí điểm lần thứ hai cho lĩnh vực ngành nghề này sẽ cho phép 2.000 người dự thi, nhưng vẫn có những lo ngại rằng con số này chưa đáp ứng được nhu cầu dự thi của người nước ngoài.

    Chính phủ Nhật Bản có kế hoạch tăng số lượng kỳ thi ở nước ngoài, nhưng điều này cũng là một tính toán sai lầm. Hiện tại, chỉ có năm quốc gia (trong số 15 quốc gia là nguồn nhân lực chính cho Nhật Bản theo Luật Xuất nhập cảnh mới), gồm Philippines, Nepal, Myanmar, Campuchia và Mông Cổ, đã ký một biên bản ghi nhớ về việc tổ chức kỳ thi.

    Các cuộc đàm phán với Việt Nam, quốc gia được xem là một nguồn nhân lực chính đáp ứng mục tiêu của loại visa mới, đã không tiến triển như mong đợi. Trước đó, chính phủ đã dự kiến một kì thi thí điểm cho ngành dịch vụ ăn uống sẽ được tổ chức ở Việt Nam vào tháng 04/2019, nhưng đến nay vẫn chưa có thêm bất kì thông tin chính thức nào. Công ty thức ăn nhanh Mos Burger Nhật Bản cùng với công ty con của họ ở Việt Nam đã gấp rút chuẩn bị tuyển 20 ứng viên Việt Nam sang Nhật làm việc theo diện visa đặc định. Tuy nhiên, vì kỳ thi tại Việt Nam bị hoãn lại, họ cho biết rằng các bạn ứng viên vẫn đang đi học tại một trường tiếng Nhật trong lúc chờ đợi tin mới.

    Thêm vào đó, các công ty tiếp nhận người nước ngoài theo tư cách visa đặc định cũng khá lúng túng vì đây là những thử nghiệm đầu tiên. Vì vậy, cũng giống như chính phủ Nhật Bản, các doanh nghiệp sẽ vừa tiến hành vừa học hỏi và rút kinh nghiệm để đảm bảo sự bình đẳng việc làm cho mọi người nước ngoài cũng như giải quyết vấn đề thiếu hụt lao động.

    Việc nới lỏng số lượng thí sinh có thể tham dự kì thi đánh visa kỹ năng đặc định đang là một vấn đề cấp bách, vì nếu nó không được giải quyết kịp thời, không ít người nước ngoài sẽ đánh mất cơ hội thực hiện giấc mơ của họ. Hi vọng rằng, chính phủ Nhật Bản sẽ sớm có những biện pháp hiệu quả để hiện thực hóa mục tiêu đã đặt ra: tiếp nhận hơn 340.000 lao động nước ngoài trong vòng 5 năm.

    Nguồn tham khảo:
    Bài viết của Nikkei
    Bài viết của Asahi